भगवंताच्या सगुण चरित्राचे वर्णन यास कीर्तन हे नांव आहे. अनेक प्रसंगात व्यक्ति ऎकलेले ज्ञान श्रोत्यांसमोर मांडतो. कीर्तनात जेव्हां आपण भक्तिरसात वाहून गेलेले असता, त्या वेळेस जर अनुभवसंपन्न वाणी ऎकली, तर त्यात वाढ़ होते, पण फक्त ऎकलेले आणि त्या ऎकलेल्या प्रसंगावर आपल्या अनुभवाची छाप लावून समोर आलेले शब्द हे खरंच अनुभवसंपन्न शब्दांची बरोबरी करु शकत नाही.

More

भगवंताच्या सगुण चरित्राचे वर्णन यास कीर्तन हे नांव आहे. अनेक प्रसंगात व्यक्ति ऎकलेले ज्ञान श्रोत्यांसमोर मांडतो. कीर्तनात जेव्हां आपण भक्तिरसात वाहून गेलेले असता, त्या वेळेस जर अनुभवसंपन्न वाणी ऎकली, तर त्यात वाढ़ होते, पण फक्त ऎकलेले आणि त्या ऎकलेल्या प्रसंगावर आपल्या अनुभवाची छाप लावून समोर आलेले शब्द हे खरंच अनुभवसंपन्न शब्दांची बरोबरी करु शकत नाही.

More

जीवनात चढ़ उतार, सुख दुख, वर खाली येणे हे तर सुरु असणारच. पण आपले मन जर आपण नामस्मरणात गुंतवले, तर जगात सुद्धा स्थिरता लाभते, यात शंका नाही. नामस्मरणामुळे मनुष्याला उदात्त असा स्वरुप मिळतो.

More

पादसेवाभक्ति मध्ये साधक सर्वात आधी आपल्या अहंकाराला, अर्थातच मी पणाला भगवंताला आणि सद्गुरुंना अर्पण करत असतो. यापुढ़े येते ती विदेह स्थिति. सामान्य मनुष्य पूर्णपणे स्वत:ला देह या परिभाषेत ठेवत असतो. पादसेवाभक्ति केल्याने, देह ही परिभाषा विस्तारित होते, स्व कळू लागतो आणि देहबंधशून्य अवस्था मिळते.

More

काया, वाचा, मन, चित्त, वित्त अर्थात धन, जीव व प्राण हे सर्व एका प्रकारे भगवंताच्या चरणी अर्पण करणे आणि आपले अंत:करण शुद्ध करणे, हा खरा अर्चन भक्तिचा प्रकार आहे. काही वेळा यात संकल्प सुद्धा असतात पण भौतिक जगात नियमित आणि उत्तम निरंतरता जपून हे कर्म करणे अनेक वेळा कठिण होते. मग मानस पूजा एक उत्तम प्रकार आहे.

More

वंदनभक्तिमुळे मनात जो शरणागतिचा भाव तयार होतो, त्यामुळे भक्त हळू हळू साधकाच्या पदावर पोचत असतो. आपले यश, कीर्ति, दुख, अपमान, आनंद, हे सर्व भगवंताच्या चरणी सोपवून एखाद्या निरागस बाळाप्रमाणे झालेला साधक, भगवंताच्या कृपेसाठी अप्रत्यक्ष रीत्या मनाची तयारी करत असतो.

More

समर्थ दास्यभक्ति करत असलेल्या व्यक्तिच्या आचरणाबद्दल सुद्धा बोलतात. त्याची वाणी मधुर, सर्वांना प्रसन्न करणारी, सर्वांच्या कामाची स्तुति करणारी असावी. आपल्या समोर जे कोणी असेल, त्याचे मन आनंदित, समाधानी आणि परिपूर्ण झाले पाहिजे, ही काळजी दास्यभक्तिचे अवलंबन करत असणारे भक्त नेहमी जपतात.

More

कोणालाही आपले प्राण हे सर्वात महत्वाचे असतात. जेव्हां सख्यभक्तिस्वरुपात, आपण भगवंताला आपल्या प्राणासारखे जपायला सुरु करतो, तेव्हा प्राणप्रिय भगवंत आपला होतो. सख्य, अर्थातच दोघात कसलाही अंतर उरत नाही. तेव्हां प्राणमय झालेले भक्त आणि भगवंत या भक्तिच्या प्रतापाने एकरुप होत असतात.

More

ज्या प्रकारे पंचमहाभूतांमध्ये आकाश श्रेष्ठ तसेच भक्तिच्या नऊ प्रकारांमध्ये आत्मनिवेदन श्रेष्ठ भक्ति प्रकार आहे. क्लिष्ट असला, तरीही तो सर्वात सोपा आहे, यात मनाचे निवेदन आहे, आत्मिक संवाद आहे, हा सूक्ष्म आहे, हा गूढ़ आहे पण सर्वप्रिय आणि उत्कृष्ट आहे.

More

एक भक्त म्हणून आपली जी यात्रा या नवविधा भक्तिच्या प्रकारात सुरु होते, तिची उत्तम सांगता ही मुक्तिचतुष्टयात होत असते. यात कोणती मुक्ति उत्तम आणि एखादी कमी असे लेखणे बरे नाही. प्रत्येकाने आपली आवड आणि कल बघावा.

More